مجسمه هرکول در بیستون کرمانشاه

در دامنه کوه بیستون کرمانشاه، تنها چند ده متر دورتر از کتیبه جهانی داریوش بزرگ، نقش برجسته‌ای قرار دارد که یادگار یکی از متفاوت‌ترین دوره‌های تاریخ ایران است؛ زمانی که فرهنگ ایرانی و جهان هلنیستی در کنار یکدیگر حضور داشتند.
نقش برجسته هرکول، از معدود آثار باقی‌مانده دوره سلوکی در ایران، در سال ۱۳۳۷ خورشیدی هنگام ساخت جاده همدان–کرمانشاه نمایان شد. در این اثر، هرکول بر پوست شیر آرمیده، جامی در دست دارد و در کنار او گرز، ترکش و کمان دیده می‌شود؛ نمادهایی که قدرت، پیروزی و قهرمانی را به تصویر می‌کشند.
هرکول در اساطیر یونان فرزند زئوس و بزرگ‌ترین پهلوان این سرزمین است. او پس از گذراندن دوازده خان و کشتن شیر شکست‌ناپذیر نِمِه، پوست آن را به عنوان نشان قدرت بر تن کرد؛ همان پوستی که در این نقش برجسته زیر پیکر او دیده می‌شود. برخی پژوهشگران نیز او را با ورثرغنه یا بهرام، ایزد پیروزی و جنگاوری ایران باستان، همسان می‌دانند.
پشت این پیکره، کتیبه‌ای هفت‌سطری به زبان یونانی حک شده که هرکول را «کالینیکوس» یا «پیروزمند باشکوه» می‌خواند. این کتیبه تاریخ ساخت اثر را «ماه پانه‌مو سال ۱۶۴ عصر سلوکی» ثبت کرده است؛ تاریخی که با حدود ۱۴۸ پیش از میلاد مطابقت دارد.
تقویم سلوکی، نظام گاه‌شماری رایج جهان هلنیستی، از سال ۳۱۲ پیش از میلاد و هم‌زمان با قدرت‌گیری سلوکوس یکم آغاز شد. ماه «پانه‌مو» نیز یکی از ماه‌های اصلی یونانی است#‌مجسمه_هرکول #‌کوه_بیستون #‌سلوکیان #‌اشکانیان #‌یونان #‌آثار_تاریخی #‌تاریخ #‌کرمانشاه