شهر سوخته _ استان سیستان و بلوچستان

باستان شناسان سن شهر سوخته را حدود ۵۰۰۰ هزار سال تخمین زده‌اند. این شهر را هم دوره تمدن جیرفت می‌دانند و طی بررسی‌ها دریافته‌اند که این شهر هم دوره با دوران برنز است. از نظر تاریخ شناسان و کاوشگران، دوره عمر این شهر به چهار دوره تقسیم می‌شود و این چهار دوره، دوره ساخت شهر، رشد و شکوفایی، افول و نابودی است. در واقع، از ۱۴۰۰ سالی که مردم در این منطقه زندگی کرده‌اند، ۳۰۰ سال آن دوره رشد و شکوفایی بوده است.
این منطقه در ابتدا بسیار سرسبز و خوش آب‌وهوا بوده و کشاورزی در آنجا رونق داشته است. در واقع، کشاورزی یکی از مشاغل مردم شهر سوخته بوده است. شهر سوخته حدود ۲۸۰ هکتار مساحت داشته و این مساحت به ۵ بخش تقسیم شده است. بخش مسکونی، صنعتی، مرکزی، گورستان و بخش بنای یادمان. نکته جالب توجه درباره تاریخ این شهر این است که شهر سوخته به هیچ عنوان سلاح جنگی و باروهای جنگی نداشته است. به همین دلیل، شهر سوخته را شهر صلح نیز نامیده‌اند.
مطمئنا فکر می‌کنید که این شهر بارها آتش گرفته و روزگار آن با آتش به سر رسیده است. در حالی که اینطور نیست و این شهر تنها شاهد دو آتش سوزی بزرگ در کل عمر خود بوده است. بنابراین، دلیل نامگذاری این شهر به شهر سوخته، وجود آتش‌سوزی‌های گسترده در آن نیست، بلکه به دلیل وجود خاکسترهای فراوان در آن مکان است. خاکسترهای این منطقه نیز به دلیل وجود کوره‌های فراوان در مناطق صنعتی و رونق صنعت در این شهر بوده است.
این شهر با نام اصلی “شهر سوخته ” شناخته می شود که در متون باستانی و منابع تاریخی به همین نام ثبت شده است. این نام برگرفته از وضعیت ویرانه های این شهر است که به دلیل آثاری از سوختگی گسترده در لایه های باستانی آن، توسط باستان شناسان انتخاب شد. در منابع تاریخی و اسناد محلی، نام دیگری برای این شهر ذکر نشده و هویت دقیق آن در تمدن های هم جوار (مانند ایلام یا بین النهرین) هنوز به طور قطعی مشخص نیست. با این حال، برخی پژوهشگران حدس می زنند که این شهر ممکن است با نام “زَرَنگ” یا “زاهک” در متون کهن مرتبط باشد، اما این فرضیه ها نیازمند شواهد بیشتری هستند.