حکمرانی توسعه علم و دشمنان آن از منظر دکتر الوانی

«حکمرانی علمی» صرفاً حکمرانی توسط عالمان نیست، بلکه باید عالمانه باشد. وی افزود: حکمرانی علمی نباید با آرزوپردازی یا تصمیم‌گیری‌های ذهنی محض اشتباه گرفته شود. این نوع حکمرانی باید مبتنی بر شواهد و واقعیت‌های اجرایی باشد. او همچنین بر پرهیز از کلی‌گویی، تقلیل‌گرایی، موازی‌کاری و تمرکزگرایی در این حوزه تاکید کرد.

مفهوم «حکمرانی علمی» در دنیای امروز، رویکردی پیچیده اما ضروری است که به معنای استفاده از دانش علمی، شواهد مستند و روش‌های تحقیق برای تصمیم‌گیری و اداره جامعه است. به جای حدس و گمان، سنت‌های قدیمی یا منافع شخصی، تصمیم‌سازی‌ها باید بر اساس داده‌های دقیق، تحلیل‌های منطقی و نتایج تحقیقات علمی صورت گیرد.

یکی از الزامات اصلی «حکمرانی علمی»، مقوله «شفافیت» است. فرآیند جمع‌آوری داده‌ها، تحلیل‌ها و نتایج باید برای عامه مردم قابل دسترسی باشد. این شفافیت، به تقویت اعتماد عمومی نسبت به نظام حکمرانی کمک شایان توجهی می‌کند و پایه‌های یک حکمرانی خوب را مستحکم می‌سازد.

«پاسخگویی» نیز از دیگر مولفه‌های حیاتی «حکمرانی علمی» است. مدیران و متولیان باید در قبال تصمیماتی که بر اساس داده‌های علمی می‌گیرند، به افکار عمومی و جامعه نخبگانی پاسخگو باشند. این پاسخگویی، به شناسایی و اولویت‌دهی صحیح مسائل و مشکلات و همچنین تلاش هدفمند برای حل آن‌ها کمک می‌کند و از انحراف در مسیر توسعه جلوگیری به عمل می‌آورد.

«تخصص‌گرایی» و «مشورت با کارشناسان صاحب‌نظر» از مباحث کلیدی در «حکمرانی علمی» محسوب می‌شود. بهره‌گیری از نظرات و مشاوره‌های دانشمندان، محققان و متخصصان حوزه‌های گوناگون، به روشن شدن ابعاد مختلف یک مسئله و اتخاذ تصمیمات بهینه کمک شایانی می‌کند. این رویکرد، ضامن استفاده از بهترین دانش موجود برای پیشبرد اهداف جامعه است.

در نهایت، «پایبندی به اصول اخلاقی» در «حکمرانی علمی» بسیار حائز اهمیت است. استفاده از علم در حکمرانی، به ویژه در تراز یک جامعه اسلامی، باید با رعایت اصول اخلاقی توأم باشد. این مسئله به خصوص در ساحت‌ها و حیطه‌هایی که با حریم خصوصی افراد، حقوق بشر و عدالت اجتماعی سروکار مستقیم یا غیرمستقیم دارد، اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند و تضمین‌کننده یک حکمرانی مسئولانه و انسانی است.